Kaas door Willem Elsschot

 

Met veel plezier melden we een heruitgave in losse katernen van:


Kaas

door

Willem Elsschot


Voor Willem Elsschot (pseudoniem voor Alfons De Ridder) zelf was dit boek zijn meest geslaagde.

De eerste druk dateert van 1933 en in 1942 is er een derde druk verschenen, welke is vermeerderd met een extra hoofdstuk XV; daarmee is de derde druk dus tevens de eerste druk van het volledige werk. De spelling, de opmaak en de typografie in deze uitgave zijn als die van de derde druk in 1942; denk hierbij aan het formaat, de interpunctie, de regel- en woordafbrekingen, de witmarges. Maar let ook op details als de haarfijne spatie welke de puntkomma, de dubbelepunt, het uitroepteken en het vraagteken voorafgaat. Kortom, als je deze heruitgave leest, dan waan je je even terug in de tijd! Net als in 1942 hebben we de katernen voorzien van katernsignatuur, zodat er geen collationeerblokjes op de katernruggetjes hoefden te worden gedrukt; sommige boekbinders willen geheel of ten dele de katernruggetjes 'open houden'.


Als je het boek wil inzien, click maar op Kaas.pdf. Met het oog op auteursrecht hebben we dit bestand voorzien van ‘watermerk' en tevens beschermd tegen printen.


In 2003 werd het Verzameld werk van Elsschot opnieuw uitgegeven door Athenaeum-Polak & Van Gennep (bezorgd door dr. Peter de Bruijn, onder auspiciën van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis KNAW).

Hierbij zijn geautoriseerde correcties aangebracht terzake taal-, schrijf- en zetfouten. We danken het Huygens Instituut voor het beschikbaar stellen van het geautoriseerde tekstbestand dat we voor deze uitgave hebben gebruikt.

We zijn blij dat we met de erven De Ridder overeenkomst hebben kunnen sluiten terzake het auteurerecht. Dit door tussenkomst van de Belgische Uitgeverij Polis, die momenteel werkt aan een heruitgave van alle boeken van Willem Elsschot.


In de eerste zes drukken, en ook in nog weer latere drukken waren illustraties opgenomen van de gekende Belgische kunstenaar Jozef Cantré. Graag hadden we deze illustraties ook opgenomen, maar we zijn er niet in geslaagd contact te krijgen met de auteursrechthebbenden. We hebben de illustraties wel voor onszelf gereproduceerd, maar het ons niet toegestaan deze aan derden ter beschikking te stellen. Op het internet worden nog wel oude drukken met de plaatjes van Cantré aangeboden. Het is toegestaan voor eigen gebruik kopieën te hebben en die in je boek mee te binden. Voor wie de plaatjes wil zien hebben we deze met copyrightwatermerk op onze website geplaatst, click maar op Cantré illustraties.pdf.

Je kan dan zien op welke plaats in het boek de illustraties geplaatst werden. Graag zijn we beschikbaar voor nadere vragen hieromtrent.


In 1944 verscheen een druk met op het voorplat een linosnede van de gekende Belgische kunstenaar Henri van Straten; de illustratie stelt de hoofdpersoon Frans Laarmans voor met in zijn hand een 'volvette Edammer'. We hebben een afdruk van deze lino in het boek opgenomen als frontispice, dus tegenover de titelpagina. De illustraties van Henri van Straten zijn sinds 2015 vrij van rechten.


Deze uitgave telt 164 pagina’s, 10 genummerde katernen van 16 pagina’s en, net als in 1942, een ‘voorloopkatern’ van 4 pagina’s. In de oorspronkelijke uitgave is dit ‘voorloopkatern’ gelijmd op het eerste katern; zelf naai ik dat afzonderlijk mee. We leveren twee extra blanco katernen van 16 pagina’s elk mee voor schutbladconstructies, je hoeft dus je schutblad niet op de ‘franse titel’ te lijmen.

Het schoongesneden formaat is 136x200 mm. Dat was het formaat van de editie uit 1942; die was toen provisorisch genaaid, voorzien van een papieren bandje, eigenlijk bedoeld om naderhand ’in het echt' te worden gebonden.

Vaak werd dan het boekblok schoongesneden, maar niet altijd. Je kan dus kiezen tussen het volle formaat en een formaat ietsje kleiner (keuzevraagstuk).

Bijna altijd werd wel ‘de kop’ van het boekblok gesneden om te kunnen worden gekleurd, versierd of verguld; het ’slordige' aan voor- en staartzijde vonden bibliofielen wel mooi.

Sommige Belgische binders noemen die ‘slordige zijden’ wel ‘de getuigen’; alles zo heel mooi strak, dat past niet altijd bij een ambachtelijk gebonden boek.


Opleidingsinstituut ’t Ambachthuys te Den Haag selecteerde deze uitgave voor het project BOEKKUNST 2018, tot dusverre meer bekend als 'Koppermaandagproject'.

’t Ambachthuys meldt: Iedereen die plezier beleeft aan Boekbinden/bandontwerpen wordt van harte uitgenodigd om een boek te binden/deel te nemen aan de expositie BOEKKUNST 2018 zodat er weer een mooi overzicht is van wat voor een bijzondere materialen, kleuren en technieken boekbinders gebruiken om hun boek een eigen gezicht te geven.

De door de deelnemers gebonden exemplaren worden op Koppermaandag 8 januari 2018 gepresenteerd als start van de expositie.

Zij die willen meedoen aan dit project bestellen de katernen van Kaas liefst bij ’t Ambachthuys.


Te Strombeek-Bever (dit is een deelgemeente van Grimbergen, daar kan je heen voor heerlijk bier!!) in België, even benoorden Brussel, is er de Brabantse Boekbinders Gilde. Om de Belgische boekbinders kosten van internationale verzending te besparen, hebben zij ingestemd om in te staan voor de verzending binnen België. Deze vereniging organiseert ook een evenement rond de katernen van Kaas, waarover binnenkort meer! Bestellen gaat via Atelier De Ganzenweide, wij geven dan verzendadres door aan De Gilde, alwaar natuurlijk wat voorraad zal komen te liggen.


Je kan de katernen bij Atelier De Ganzenweide bestellen of daar komen ophalen in landelijk Uithoorn aan den Amstel.


Deze uitgave gaat in losse katernen, bestemd voor handboekbinders en bibliofielen die het boek naar eigen wens en smaak willen (laten) binden.

De prijs van de katernen is € 25,00.

Bestellen liefst per e-mail.


Voor wie meer wil weten over dit prachtige boek meld ik het bestaan van twee (van vele) publicaties:

  1. Opsommingsteken De reeds bovengenoemde uitgave uit 2003 met en uitgebreide verantwoording, annotaties, noten, verklaring van sommige termen en allerlei wetenswaardigheden, deze uitgave ging in afzonderlijke deeltjes, een deeltje per boek (de blauwe reeks). Als voorbeeld noemen we hier één 'verklaring ven term': op pagina 54 staat: Welnu ja, kaas is kaas. En was ik een ridder, ik voerde drie kazen van keel op veld van sabel. Als verklaring noemt Peter de Bruijn: drie rode kazen op een zwart schild (in het wapenkundig jargon dat Laarmans hier ironisch gebruikt is 'keel' rood (de eerste kleur in rang), 'sabel' zwart en een 'veld' een vlak van een schildoppervlak).

  2. Opsommingsteken De publicatie WILLEM ELSSCHOT in boek en band van Antiquariaat Schuhmacher te Amsterdam waarin een inventarisatie van bandvarianten van alle drukken tot aan de sterfdatum van de auteur. Van alle verschenen drukken is een foto opgenomen.


PS van Rob Koch:

Beide publicaties zijn in mijn bezit en ter inzage beschikbaar.

Ik zal zien of het mogelijk is deze publicaties op de Boekkunstbeurs 11 en 12 November 2017 te Leiden ter inzage te leggen.